Hoe verdient een batterij geld?
Een onderzoek van CE Delft voor het ministerie (2023) beschrijft het als energiebalancering: handel op de balanceringsmarkten (FCR en aFRR), op de energiemarkten (day-ahead en intraday) en portfoliomanagement. De batterij doet dat niet vanzelf, maar kan wel zo worden aangestuurd. Een derde rol is deelnemen aan congestiemanagement.
Bij netcongestie moet de netbeheerder volgens de ACM congestiemanagement toepassen. TenneT noemt daarvoor redispatch, waarbij aanbieders van flexibel vermogen (Congestion Service Providers) biedingen doen. Dat is maatwerk en hangt af van de locatie op het net.
Op de day-ahead en intraday markt koopt de batterij stroom als die goedkoop is en verkoopt ze die als de vraag groot is. Volgens RVO worden de elektriciteitsprijzen sinds 1 oktober 2025 per kwartier bepaald.
Via TenneT kan een batterij ook het net in balans houden. Dat gaat via een Balancing Service Provider (BSP). TenneT noemt als richtlijn een gezamenlijk vermogen van minstens 1 MW. Het onboarden duurt volgens de Systeemcode maximaal negen maanden, en de prekwalificatie van de installatie is vijf jaar geldig.
De handel kan bij een handelspartij liggen, via een optimalisatiecontract of een tolling-overeenkomst. Per contract verschilt wie welk prijsrisico draagt. Beoordeel dat altijd apart.
FCR en aFRR in het kort
FCR (Frequency Containment Reserve) is de snelle reserve die de frequentie stabiliseert. Volgens TenneT reageert ze binnen maximaal 30 seconden. TenneT koopt ze dagelijks in een gezamenlijke veiling met andere netbeheerders, in blokken van vier uur. Voor FCR betaalt TenneT voor de beschikbaar gestelde capaciteit.
aFRR (automatic Frequency Restoration Reserve) herstelt het evenwicht in de tijd daarna. Het is een capaciteits- én een energieproduct: u krijgt apart betaald voor de toegezegde capaciteit en voor de geleverde energie. Biedingen voor energie kunnen ook zonder capaciteitscontract worden gedaan.
Let op de omvang. TenneT hoeft maar een beperkt volume in te kopen. De Nederlandse FCR-verplichting is volgens TenneT 136 MW in 2026. Het minimum voor aFRR is voorlopig 370 MW omhoog en 390 MW omlaag voor het tweede halfjaar van 2026, en wordt sinds december 2025 dynamisch bepaald.
De belangrijkste risico's
Wij zien vijf risico's die u in elk model moet meenemen:
- Type aansluiting en transportrecht. Een vast (firm) recht geeft zekerheid. Een alternatief recht is goedkoper maar beperkt: het tijdsduurgebonden recht geldt volgens de ACM minimaal 85% van de uren per jaar en komt op het TenneT-net, het tijdsblokgebonden recht geldt op regionale netten. Bij batterijen van 1 MW of groter kan de netbeheerder via de real time interface het invoedingsvermogen verlagen.
- Verzadiging (kannibalisatie). CE Delft verwacht dat de inkomsten op de aFRR-markt dalen als er veel batterijen bijkomen. Houd er ook rekening mee dat de reservemarkten klein zijn (zie boven).
- Veroudering. Een batterij verliest met het gebruik capaciteit. Het aantal laadcycli dat u plant, bepaalt hoe lang het systeem rendeert, en de leverancier moet dat contractueel vastleggen.
- Vergunning en veiligheid. De omgevingsvergunning kan jaren duren. De richtlijn PGS 37-1 is nog geen wet; volgens IPLO treedt de wijziging van het Bal naar verwachting in de loop van 2028 in werking. Tot dan stellen gemeenten en veiligheidsregio's eisen via de vergunning of het omgevingsplan.
- Regelgeving en tarieven. De ACM overweegt een invoedingstarief voor opwek en opslag; volgens haar overzicht van april 2025 was dat in voorbereiding. Controleer de actuele stand. De Energiewet is sinds 1 januari 2026 van kracht.
Wat heeft een goed project?
Wij kijken bij elke batterij naar deze punten. Ontbreekt een van de eerste vier, dan is het project nog een kans en geen belegging.
- Transportrecht. Een getekende aansluit- en transportovereenkomst met duidelijke afspraken over invoeding én afname, firm of tijdsgebonden. In congestiegebieden hebben congestieverzachters volgens de ACM sinds 1 januari 2026 de hoogste prioriteit, maar u moet dat met bewijsstukken aantonen. De ACM noemt batterijsystemen als voorbeeld.
- Vergunning. Een omgevingsvergunning die onherroepelijk is, met een ontwerp volgens PGS 37-1 en een advies van de veiligheidsregio.
- Grond. Een langlopend gebruiksrecht, met afspraken over afbouw en verwijdering aan het einde.
- Afname. Een contract met een handelspartij, of een eigen route als BSP, die past bij het gekozen type transportrecht.
- Registratie. Batterijsystemen vanaf 0,8 kW moeten worden geregistreerd. Systemen boven 1 MW melden zich volgens RVO drie maanden voor ingebruikname.
Voordelen van co-locatie
Bij co-locatie komt de batterij op de bestaande aansluiting van een wind- of zonnepark. RVO beschrijft dit als cable pooling. In gebieden met netcongestie mag de gezamenlijke aanvraag het bestaande transportvermogen niet verhogen, dus er is geen extra netcapaciteit nodig. Het project hoeft dus niet in de rij voor een nieuwe aansluiting.
Ook de regels voor aansluiten kunnen meewerken. In een overzicht van april 2025 schreef de ACM dat in het concept-Energiebesluit cable poolers met productie of opslag op de zogenoemde vluchtstrook (n-0) kunnen worden aangesloten. Dat is een aansluiting zonder gegarandeerde reserveroute. Het was toen een concept, dus controleer de huidige stand. Cable pooling moet bovendien bij de ACM worden gemeld.
Ook voor de vergunning kan co-locatie helpen. Volgens de RVO-handreiking ligt het bij een batterij bij een zon- of windpark voor de hand om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de voorwaarden van dat park, en TenneT spreekt de voorkeur uit voor opslag in de buurt van grootschalige opwek. CE Delft stelt bovendien dat balanceringsdiensten ook door batterijen bij zon- en windinstallaties kunnen worden geleverd.
Rhosus plaatst batterijen op de bestaande aansluiting van wind- en zonneparken en financiert die zelf. Wij delen graag onze analyse met professionele partijen.