Welke grond is geschikt voor een batterij?
Het belangrijkste is de netaansluiting. Een batterij heeft een aansluiting op het elektriciteitsnet nodig, en in grote delen van Nederland is die schaars. RVO schrijft in een handreiking voor gemeenten dat opslag bij voorkeur komt nabij hoogspanningsstations en op plekken met veel vraag naar en aanbod van hernieuwbare stroom. Ook bij wind- en zonneparken is opslag logisch, omdat die al een aansluiting hebben. Heeft u grond naast een windturbine of zonnepark met een eigen aansluiting, dan is dat dus interessant.
Daarnaast let men op de volgende punten:
- Afstand tot de aansluiting. Hoe korter de kabel, hoe eenvoudiger het project. Of er op het net ruimte is, zien wij in ons platform Powerplaats, waar de capaciteitskaarten staan.
- Bereikbaarheid. De locatie moet goed bereikbaar zijn voor de brandweer en voor zwaar verkeer, zoals een kraan bij onderhoud of vervanging.
- Water. Het terrein mag niet onder water komen te staan bij piekbuien. Een gebied met een hoog overstromingsrisico is minder geschikt.
- Ruimte en vorm. Hoeveel grond nodig is, hangt af van de omvang van de batterij. Dat rekenen we per locatie uit.
- Omgeving. Afstand tot woningen speelt mee voor geluid en veiligheid, en de gemeente kijkt naar de inpassing in het landschap.
Opstalrecht of huur?
Volgens artikel 5:20 van het Burgerlijk Wetboek (BW) hoort een gebouw of werk dat duurzaam met de grond is verbonden bij de grond. Dat heet natrekking. Zonder aanvullende afspraak zou een batterij op uw grond dus van u kunnen zijn, ook als een ander haar heeft betaald. Daarom leggen partijen de eigendom van de batterij vast.
Dat kan met een opstalrecht. Volgens artikel 5:101 BW is dat een zakelijk recht om op grond van een ander gebouwen of werken in eigendom te hebben. De batterij blijft dan van de opstaller, de partij die haar plaatst. Het recht kan los worden gevestigd of samen met een huur- of pachtrecht. Een opstalrecht wordt gevestigd bij een notariële akte, die bij het Kadaster wordt ingeschreven. Dat geeft zekerheid, ook als u de grond later verkoopt.
Bij een gewone huurovereenkomst blijft de afspraak persoonlijk tussen u en de huurder. Dan moet u de eigendom van de batterij en wat er bij verkoop van de grond gebeurt, apart in het contract regelen. De keuze hangt af van de situatie: wie financiert het project, wat verlangt de bank, en hoe lang loopt de afspraak. Laat u bij het opstellen adviseren door een notaris of jurist.
Hoe lang loopt de afspraak?
De looptijd past bij de levensduur van de batterij en bij de vergunning. RVO schrijft dat de vergunningstermijn van een batterij bij een zon- of windpark kan aansluiten bij die van het park. Is de grond nu verpacht aan een boer? Dan geldt pachtbescherming. Volgens RVO heeft u toestemming nodig om de bestemming, inrichting of gedaante van gepachte grond te veranderen, van de pachter of anders van de Grondkamer. Beëindigen van de pacht regelt u samen met de pachter. Zoek dit uit voordat u iets ondertekent.
Let ook op wat er gebeurt als u de grond verkoopt of verpacht. Het contract hoort mee te gaan naar de nieuwe eigenaar, zodat de afspraak niet eindigt bij de eerste eigenaarswissel.
Vergunning en omgevingsplan
Sinds 2024 geldt de Omgevingswet. Op elk perceel gelden de regels van het omgevingsplan van de gemeente. Op agrarische grond staat daar meestal niet in dat er een batterij mag komen. Dan is een omgevingsvergunning nodig om van het omgevingsplan af te wijken: een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Soms laat de bestemming ruimte voor opslag, bijvoorbeeld als er al een windturbine is toegestaan. Dan hoeft er niet van het plan te worden afgeweken en gaat het alleen om de bouw.
De gemeente beslist in de reguliere procedure binnen 8 weken, met één keer 6 weken verlenging. Moet de gemeenteraad eerst bindend advies geven, dan is de termijn 12 weken. In de uitgebreide procedure is het 6 maanden. Als eigenaar werkt u mee aan de aanvraag. Wij regelen de rest, beginnend met een vooroverleg met de gemeente.
Veiligheid en afstanden
Voor grote batterijen van lithium-ion bestaat de landelijke richtlijn PGS 37-1. Die beschrijft hoe een batterij veilig wordt ontworpen en beheerd. Het is nu een richtlijn, geen wettelijke plicht, en het exploiteren van zo'n batterij is nog niet aangewezen als milieubelastende activiteit in de landelijke regels. De gemeente kan de richtlijn wel verplicht stellen in de vergunning. De landelijke regels worden aangepast. Volgens IPLO gebeurt dat naar verwachting pas in de loop van 2028.
Een vaste landelijke afstand tot woningen noemt IPLO niet. Wel verwijst het naar een rekenmethode van het RIVM voor de externe veiligheid van lithiumhoudende energiedragers. In de praktijk bepaalt dus de gemeente samen met de veiligheidsregio welke afstand voor uw locatie nodig is.
Verwijdering en zekerheid
Wanneer een opstalrecht eindigt, gaat de eigendom van de gebouwen en werken van rechtswege over op de grondeigenaar, tenzij in de akte anders is afgesproken. Volgens artikel 5:105 BW mag de opstaller wat hij zelf heeft aangebracht weghalen, als hij de grond in de oude staat terugbrengt. Wilt u zeker weten dat de batterij verdwijnt, zet het dan expliciet in het contract.
Leg vast wie de batterij weghaalt, binnen welke termijn en wie de grond herstelt. Vraag desnoods zekerheid, bijvoorbeeld een bankgarantie of een andere zekerheid voor de verwijdering, zodat u niet achterblijft met een batterij als de eigenaar stopt. Ook de gemeente kan in de vergunning een opruimplicht na afloop van de vergunningstermijn opnemen.
Bij ons model verwijderen wij de batterij aan het einde van de afspraak. Gaat het project niet door, dan kost het u niets.