Wat laat de capaciteitskaart zien?
De landelijke capaciteitskaart wordt bijgehouden door de netbeheerders. Hij toont waar voldoende transportcapaciteit is en waar tekorten zijn opgetreden. De kaart heeft drie lagen: een totaalbeeld, een laag voor het hoogspanningsnet van TenneT en een laag voor het middenspanningsnet van de regionale netbeheerders (Enexis, Liander, Stedin en anderen).
Elke laag bestaat uit twee kaarten. De afnamekaart is bedoeld voor wie een nieuwe of zwaardere aansluiting nodig heeft om stroom te gebruiken. De kaart voor teruglevering is bedoeld voor wie stroom aan het net levert, zoals een zonnepark. Beide kaarten gelden voor grootverbruikaansluitingen, dus groter dan 3 x 80 ampère.
De kleuren: afname en teruglevering
Netbeheer Nederland gebruikt voor beide kaarten dezelfde kleuren. Ze zeggen iets over de kans dat een nieuwe aanvraag lukt. Dat kan een geheel nieuwe aanvraag zijn, maar ook een verzoek om uw gecontracteerde vermogen te verhogen.
De kleur van een gebied verandert in de tijd. Zodra de netbeheerder een mogelijk tekort formeel meldt bij de ACM, wordt een gebied oranje. Daarna volgt onderzoek naar congestiemanagement: lukt het om de hele wachtrij te bedienen, dan wordt het geel, lukt dat niet, dan wordt het rood. Dit zijn de kleuren:
- Transparant: capaciteit beschikbaar zonder wachtrij. De netbeheerder heeft nu geen tekort.
- Geel: capaciteit beperkt beschikbaar zonder wachtrij. Er is nog geen tekort, maar een aanvraag vraagt mogelijk meer onderzoek en het is onzeker of er ruimte is. Geel wordt ook gebruikt als de wachtrij in een eerder oranje gebied is opgelost met congestiemanagement.
- Oranje: gebied is in onderzoek, met wachtrij. Er is een tekort en de netbeheerder onderzoekt of congestiemanagement ruimte kan maken.
- Rood: tekort aan transportcapaciteit en geen extra congestiemanagement mogelijk. Een alternatief transportrecht kan volgens de kaart soms wel, en in de daluren zijn mogelijk nog flexibele of beperkende contracten te krijgen.
- Grijs: er is nog te weinig betrouwbare data om een kleur te geven.
Waarom een batterij beide kaarten nodig heeft
Een batterij neemt stroom af als ze laadt en levert stroom terug als ze ontlaadt. Voor het net zijn dat twee verschillende situaties. Een gebied kan vol zijn voor teruglevering, omdat er veel zon en wind is, terwijl er nog ruimte is om stroom af te nemen. Het omgekeerde komt ook voor.
Kijk daarom bij een nieuwe aansluiting voor een batterij naar beide kaarten, en naar zowel de TenneT-laag als de regionale laag. Het kan zijn dat de regionale netbeheerder zelf ruimte heeft, maar dat congestie op het hogere net van TenneT toch een wachtrij veroorzaakt. De regionale laag laat daarom ook de TenneT-situatie zien.
Heeft u al een aansluiting en wilt u daar een batterij op zetten, dan werkt het anders. Bij cable pooling mag de gezamenlijke aanvraag in een congestiegebied het bestaande transportvermogen niet verhogen, aldus RVO. U vraagt dan geen nieuwe ruimte aan. De kaart vertelt u dan vooral hoe krap het in uw gebied is, en dus hoe kritisch uw netbeheerder naar uw plan zal kijken.
De beperkingen van de kaart
De kaart is nuttig, maar geen vergunning en geen garantie. Let op deze punten:
- Het is een momentopname en indicatief. De beheerders adviseren bij concrete plannen altijd eerst contact op te nemen met de netbeheerder. U kunt aan de kaart geen rechten ontlenen.
- De kleur geldt voor een heel voedingsgebied, niet voor uw perceel. Een voedingsgebied is het gebied achter één station.
- Een rood vlak kan ook door congestie op een hoger of lager netvlak komen. De kaart gebruikt voor de capaciteit data van één netvlak en zegt niets over de netvlakken erboven en eronder.
- De wachtrij laat zien hoeveel vermogen er wacht, niet hoe lang u zelf moet wachten.
- De verwachte datum van een netuitbreiding is een inschatting zonder garantie. Er kan vertraging optreden en nieuwe knelpunten kunnen ontstaan.
- Een rood of oranje gebied betekent niet altijd dat een project onmogelijk is. Contracten voor flexibel gebruik, delen van een aansluiting en alternatieve transportrechten kunnen alsnog ruimte geven.
Zo gebruikt u de kaart stap voor stap
Wilt u weten hoe het er in uw gebied voor staat, loop dan deze stappen langs:
- Zoek uw adres of gemeente op en kijk eerst naar de regionale laag. Daar hangt uw eigen netbeheerder aan.
- Bekijk dezelfde plek op de afnamekaart en op de terugleverkaart. Noteer beide kleuren.
- Klik het voedingsgebied aan. U ziet dan onder meer de aanwezige en benodigde capaciteit, het aantal verzoeken in de wachtrij en de geplande netuitbreidingen met een verwachte datum.
- Kijk daarna naar de TenneT-laag. Een tekort op het hogere net kan ook hier een wachtrij veroorzaken.
- Bel of mail uw netbeheerder met uw plan. Wie de brondata zelf wil analyseren, kan die als CSV-bestand van de kaart halen.
Van kaart naar locatie: de vergunning erbij
Netruimte is één voorwaarde. Voor een batterij is ook een omgevingsvergunning nodig. Daarom is een kaart met alleen netcapaciteit een halve oplossing.
In ons eigen platform Powerplaats leggen wij netcapaciteit en openbare vergunningsbekendmakingen voor zonne-, wind- en batterijprojecten naast elkaar. Zo ziet u op één plek waar het net ruimte heeft en wat er in de omgeving al wordt aangevraagd. Een garantie voor uw locatie is dat niet: de netbeheerder en de gemeente beslissen. Maar het geeft een goede eerste indruk, voordat u gesprekken start.