Uw opties aan het einde van de levensduur
RVO noemt vier opties voor een windturbine die het einde van haar levensduur nadert: ontmantelen, de levensduur verlengen, vervangen (repowering) of verkopen. Combineren kan ook. De bijbehorende kosten en opbrengsten legt u het beste naast elkaar voor u kiest.
In dit artikel gaat het om verlengen en vervangen. Na de SDE ontvangt u alleen nog de marktprijs voor uw stroom, dus de rekensom verandert.
Levensduur verlengen
Volgens RVO verlengt u de levensduur van uw windturbine door extra inspecties en onderhoud. Dat is de eenvoudigste route: u houdt uw turbine, uw aansluiting en uw vergunning. Controleer wel eerst drie dingen.
- Technische staat. Laat de turbine inspecteren door een gespecialiseerd bedrijf en vraag hoe lang ze nog veilig kan draaien. Wat dat aan onderhoud kost, bepaalt de rekensom.
- Vergunning. Houd u aan de voorwaarden van uw omgevingsvergunning, zoals die voor geluid, slagschaduw en vogeltrek. Kijk ook of de vergunning of het omgevingsplan een einddatum noemt. Gemeenten en provincies stellen volgens RVO steeds vaker voorwaarden aan het afbreken van turbines na afloop.
- Subsidie. Het Besluit over de SDE sluit subsidie voor een bestaande installatie en voor een installatie die al eerder subsidie kreeg in principe uit, met enkele uitzonderingen. Reken er dus niet op dat uw oude turbine nogmaals SDE krijgt. Wilt u het zeker weten, vraag het dan aan RVO.
Repowering: een nieuwe turbine
Een nieuwe turbine is een nieuwe installatie. Dat betekent in de regel een nieuwe vergunning en een nieuwe aanvraag voor SDE++. In de SDE++-regeling van 2026 zijn voor windturbines op land aparte regels voor vervanging opgenomen. De subsidie wordt dan alleen verstrekt als aan een van twee voorwaarden is voldaan: het vermogen neemt per vervangen turbine met minstens 1 MW toe, of de vervangen turbines stonden minstens 15 jaar op die plek en zijn minstens 13 jaar voor de aanvraag in gebruik genomen. De subsidie loopt voor 15 jaar en de nieuwe turbine moet binnen vier jaar na de beschikking in gebruik zijn.
Let op: deze voorwaarden gelden voor de ronde van 2026, die van 27 oktober tot en met 26 november 2026 openstaat. Ze kunnen per ronde veranderen. Kijk dus altijd in de actuele regeling of vraag het aan RVO.
Ook uw aansluiting speelt een rol. Past een grotere turbine binnen de huidige aansluiting? Zo niet, dan is een zwaardere aansluiting nodig, en in een gebied met netcongestie kan dat jaren duren. Behoud daarom uw bestaande aansluiting. Zegt u haar op, dan is de ruimte op het net weg.
De vergunningroute voor een nieuwe turbine
Sinds 2024 geldt de Omgevingswet. De gemeente legt in het omgevingsplan de locaties van windturbines vast. Past uw nieuwe turbine niet in dat plan, bijvoorbeeld door een andere plek of een grotere hoogte, dan is een omgevingsvergunning nodig om van het plan af te wijken: een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Die beslist de gemeente in de reguliere procedure binnen 8 weken, met één keer 6 weken verlenging, of binnen 6 maanden in de uitgebreide procedure.
Voor geluid, slagschaduw en veiligheid is de laatste jaren veel veranderd, door de uitspraak van de Raad van State van 30 juni 2021 (het Nevele-arrest). Daarin oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak dat de landelijke windturbinenormen uit het Activiteitenbesluit niet meer mogen worden gebruikt voor windparken van drie of meer turbines, omdat daarvoor geen strategische milieubeoordeling was gedaan. Wat betekent dat voor u?
- Eén of twee losse turbines: de landelijke regels in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) blijven gelden. Zo moet een turbine volgens RVO een stilstandvoorziening hebben als slagschaduw op een gebouw valt op meer dan 17 dagen per jaar, meer dan 20 minuten per dag, binnen 12 keer de rotordiameter.
- Drie of meer turbines: er zijn geen geldende landelijke normen. Volgens IPLO moet het bevoegd gezag (gemeente of provincie) eigen regels stellen, met een eigen, goede motivering. Dat vraagt meer onderbouwing van u en van de gemeente.
- Nieuwe landelijke regels: RVO meldt dat het Rijk sinds 2022 werkt aan nieuwe landelijke regels voor windparken met drie of meer turbines, de windturbinebepalingen. Die zijn volgens RVO nog niet in werking.
- Bestaande parken: voor parken die al stonden geldt een tijdelijke overbruggingsregeling. De bronnen verschillen over de einddatum: RVO noemt 31 december 2027, IPLO noemt uiterlijk 31 december 2026. Vraag uw gemeente welke datum zij hanteert. Ook voor het vervangen van turbines in een bestaand park is niet altijd duidelijk welke regels gelden, dus bespreek dit vooraf met de gemeente.
Een batterij erbij
Bij verlengen en bij repowering blijft uw aansluiting het waardevolle deel. Een batterij kan daarop meeliften, via cable pooling. Het afgesproken transportvermogen blijft gelijk en uw windstroom gaat altijd voor. Volgens RVO is het, als u nog SDE ontvangt, een voorwaarde dat de stroom per installatie wordt gemeten.
Bij repowering kan een batterij extra helpen: een grotere turbine levert op windrijke momenten meer, en dan is de stroomprijs vaak laag. De batterij kan die stroom opvangen en later terugleveren. Bij ons model ligt de investering bij ons en ontvangt u een vaste jaarlijkse vergoeding. Neem de batterij mee in uw planning, zodat vergunning en aansluiting op elkaar aansluiten.